أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

185

قانون ( فارسى )

علاج حبس و يا دشوار آمدن بول اگر سبب حبس بول يا دشوار آمدن بول ، جمع آمدن و گير كردن ريم و چرك يا خلط است ، داروهاى بازكنندهء مجرا و ادرارآورهاى تأثيربخش قوى را - كه مىشناسى - به كار انداز ! اگر از استعمال داروهاى شناختهء ادرارآور فايده حاصل نشد و در حالت بيمار تخفيفى روى نداد و مشكل سخت‌تر از آن بود كه با ادرارآورهاى معمولى بتوان كارى كرد و بيم آن مىرفت كه ادرارآور چيزهاى ناباب ديگر را با خود آورد و مزيد بر علت كند و درد شدت بيشترى يابد و انتشار درد در افزايش باشد و چيزى از آنچه نياز است بيرون نيايد ، بايد علاج را هرچه ممكن است قوىتر گردانى و داروهايى را استعمال كن كه مشكل‌گشا باشند . قهرمان مشكل‌گشا در اين معركه آب ترب است و عضو علىالبدلش آب نخود سياه ؛ بيمار حتما بايد حتى نانخورشش منحصر بر آب ترب و آب نخود سياه باشد . اينك ليست برخى از داروهاى ادرارآور كه در اين حالت مفيد فائده‌اند و بايد از آنها استفاده كرد : كرفس كوهى ، اندران ، تخم هويج بيابانى ، گياه‌مو ، روناس ، هل ، كوشنه ، كاشم ، سوسن زرد ( وج ) ، شبت و بزر شبت . هريك از اين داروها را كه توصيه مىكنى بيمار بخورد ، حتما بايد با آب ترب يا با آب نخود سياه يا با آب سه‌كوهه يا در افشرهء كرفس و يا آب رازيانه و بويژه رازيانهء بيابانى بخورد . اسكنجبين پياز دشتى نيز تناول شود بسيار سودمند است . همچنين ترياق فاروق معجون مثروديطوس ( ميترادات ) ، داروى كركم ( زعفران هندى ) ، امروسيا و داروى قباد ملك در علاج اين حالت بسيار بهره رسانند . اگر بيمار بچهء شيرخوار بود ، بايد دارو را در شير پستان مادر به وى بخورانند يا اگر امكان نداشت زن شيرده دارو را بخورد . اينك چند داروى تركيبى كه در علاج اين حالت بسيار خوبند . نسخه : ثمر سرو كوهى ، بر باله ، هل ، ننه‌حوا ، كرفس كوهى ، بزر كرفس ، روناس ، مغز بادام تلخ و سنبل . از هريك به وزن بيست درهم . بزر خربزه ده درهم ، لاشهء الاكلنگ سر بركنده و بال بركنده به وزن يك درهم ، اندران را در شيره ( دوشاب ) كم‌مايه حل كن و همه داروها را در آن آب ريز و بهم زن و بسرش و حبهاى گرد و مدور از آن بساز . مقدار تناولى هربار به وزنى قريب به سه درهم باشد . يعنى اين بسته به تشخيص خودت و حالت بيمارى است ؛ مىتوانى كمتر از سه درهم تجويز كنى و مىتوانى به وزن سه درهم تجويز كنى امّا سه درهم بالاتر نباشد . نسخهء ديگر : داروى ساخته از ثمر سرو كوهى و صمغ انگدان - كه در بحث از علاج لخته شدن خون در مثانه ذكر شد - خوب است كه بيمار بخورد يا به بيمار تزريق شود يا هم بخورد هم تزريق شود . در داروهاى تركيبى كه خودت مىدانى و براى بيمار تجويز مىكنى گند بيدستر ، شيرگياه شيرسگ ، زنجفيل ،